Uyuşturucu madde kullanma suçunun ne şekilde oluşacağı TCK 191. Maddesinin 1. Fıkrasında düzenlenmiştir; “Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
SUÇUN KONUSU
Suçun konusu, TCK 188/1 ve TCK 188/3 maddesinin de konusunu oluşturan “uyuşturucu ve uyarıcı maddeler”dir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde olmayan üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran madde suçun konusunu oluşturmaz.(Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul, 2025, s. 161)
Yeşil ya da kırmızı reçeteli ilaçların kullanılması bu suçu oluşturmaz. (Cengiz Otacı, Bekir Karagülle, 2025, s. 710)
Ele geçen uyuşturucu maddenin niteliği, uyuşturucu madde içerip içermediği, içeriyorsa net uyuşturucu miktarının tespiti için Kriminal Polis Laboratuvarı ya da Adli Tıp Kurumundan rapor alınmalıdır. Uyuşturucu maddenin eser miktarda olduğu belirlenmişse işlenemez suç olduğu kabul edilmelidir. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5323)
FİİL
Satın almak, kabul etmek, bulundurmak, kullanmak suçun oluşması için gerekli hareketler olarak kabul edilmiştir. Bu hareketlerin hepsinin bir arada olması gerekmez, birisinin yapılmış olması yeterlidir. Burada kullanmış olma önemli değildir önemli olan suçu oluşturan bu hareketlerin kişisel kullanım amacıyla yapılmış olmasıdır. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5320)
Kullanmak İçin Satın Almak
Belli bir bedel karşılığında satın alınmış olması gerekir. Kullanma dışında bir amaç varsa TCK 188 (uyuşturucu madde ticareti) söz konusu olur. Satın almada uyuşturucu maddenin kişinin egemenlik alanına girmesi gerekir. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5320)
Suçun tamamlanması için satın alan kişi maddeler üzerinde tasarruf etme imkanını elde etmiş olmalıdır. (Taştan, 2023, s. 56)
Kabul Etmek
Başkasına ait uyuşturucu maddeyi herhangi bir karşılık vermeden üzerine alınmasıdır. Burada bedelsiz bir kabul söz konusudur. Kullanmak amacı olması gerekir. Kabul etmiş olması için uyuşturucu maddeyi fiili hakimiyetine geçirmiş olması gerekir. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5321)
Burada fail bedel ödemeksizin maddenin mülkiyetini ya da zilyetliğini kendi üstüne geçirmektedir. (Taştan, 2023, s. 61)
Bulundurmak
Fail istediği zaman uyuşturucu maddelere erişebiliyor ise ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma imkanına sahip ise bulundurduğu kabul edilmelidir.
Uyuşturucu madde bir yerde tutulabileceği gibi kişinin üzerinde de olabilir. Maddenin bir kısmı evde bir kısmı işyerinde olursa yine tek suç oluşur. (Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul, 2025, s. 165) (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5334) Amaç kullanmak olması gerektiğinden bulunan uyuşturucu maddenin kişisel kullanım sınırında olması önemlidir.
Failin uyuşturucu maddeyi hangi amaçla bulundurduğunun tespiti için Yargıtay tarafından bir takım kriterler geliştirilmiştir. Bunlar:
Failin hareketleri:
Failin uyuşturucu satabileceği pazar araması, kaç paraya nerede satabileceği şeklinde sorular sorması, satışa ilişkin anlaşmalar yapması, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin saklanması için yer kiralaması, uyuşturucu maddeleri sevk için araç, kurye temin etmesi, reklam vermesi gibi hareketler ticari maksada yönelik hareketlerdir.
Uyuşturucu maddenin ele geçiriliş şekli:
Ele geçirilen uyuşturucu veya uyarıcı maddenin özenle hazırlanmış çok sayıda küçük paketlerden oluşması, bu maddelerin yanında paketleme makinesi, hassas terazi, tartı gibi aletlerin bulunması, bu aletlerde uyuşturucu madde kalıntılarının tespit edilmesi, uyuşturucu maddenin paketlenmesi için özel olarak hazırlanmış kâğıt parçaları, şeffaf poşet vb. malzemelerin elde edilmesi, küçük miktarlarda parça parça paranın ele geçirilmesi, para kesesinin ele geçirilmesi, failin cep telefonunda olağan dışı sayılabilecek derecede fazla arama, cevapsız çağrı, mesaj olması gibi hususlar ticaret maksadıyla hareket edildiğini gösterebilir.
Uyuşturucu maddenin ele geçirildiği yer ve zaman:
Kullanmak için uyuşturucu madde bulunduran kişiler genellikle bu maddeleri rahatlıkla erişebilecekleri yerlerde muhafaza ederler. Uyuşturucu maddenin gizli bir depoda, samanlıkta, mezarlıkta, harabelik, yıkıntılık, ıssız yerlerde bulundurulması halinde kullanma maksadının olmadığı düşünülebilir. Failin eğlence merkezleri veya restoran gibi kalabalık ortamlara girerken veya park ve gezi yerleri, üniversite kampüsleri veya okul önünde yakalanması failin amacının satmak olduğu değerlendirilebilir. Bunun dışında kişinin aracındaki özel yapım bir zulada, çantasında özel olarak yapılmış bir zulada, kişinin vücuduna yerleştirilmiş şekilde elde edilmesi de ticaret maksadını gösterebilir.
Uyuşturucu maddenin miktarı;
Yargıtay önceki uygulamalarında kişisel kullanım miktarının belirlenmesinde “1 yıllık kullanım miktarını” esas almaktayken yeni kararlarında somut olayın özelliklerine göre belli bir zaman dilimi içinde sanık tarafından tüketilebilecek miktarını esas almaktadır. Örneğin aracıyla seyahat ederken yakalanan kişinin beyanında 1 aylığına yaz tatili için köyüne gittiğini bu nedenle uyuşturucu maddeleri de içmek için toplu şekilde aldığını beyan etmesi halinde kişinin söz konusu uyuşturucu maddeyi beyanında belirttiği süre zarfında tüketip tüketemeyeceğini değerlendirmektedir.
“sanığın bu maddeyi mevcut hâliyle her bir dozu 2 miligram olacak şekilde günde 10 defa kullandığını ve yaklaşık bir saat etkisi altında kaldığını söylemesi,ele geçen madde miktarının yanı sıra bu beyan da gözetildiğinde suç konusu uyuşturucu maddenin kişisel kullanım sınırının çok üzerinde kaldığının, yine internet sitesi üzerinden daha önce verdiği sipariş bilgileri itibariyle sanığın 06.06.2017 tarihinde, ayrı üründen 2,5 litre satın aldığının ve iki ay yirmi iki gün sonra tekrardan suç konusu ele geçen ürünü sipariş ettiğinin, günlük kullanılan doz miktarı dikkate alındığında kişisel kullanım dışında bir amaçla söz konusu uyuşturucu maddeyi temin ettiğinin anlaşılması,”(Ceza Genel Kurulu 2021/432 E. , 2022/348 K.)
Failin uyuşturucu madde kullanıp kullanmadığı:
Failin uyuşturucu madde bağımlısı olması uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanma amacıyla satın alındığı, kabul edildiği veya bulundurulduğuna emare teşkil edebilir
Failin ekonomik durumu;
Failin ekonomik durumunda normalin dışında hesap hareketlerinin bulunması, failin harcama eğiliminde keskin değişiklikler meydana gelmesi ticari amacın varlığına delil teşkil edebilir, geçimini ne ile sağladığı da önemlidir. Uyuşturucu maddenin değeri failin ekonomik durumu ile bağlantılı olarak dikkate alınmaktadır. Failin aylık geliri ile orantılı miktarda uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması diğer delillerle birlikte failin kullanma amacının değerlendirilmesinde gözetilmektedir. Miktarın yüksek olduğu veya failin ekonomik durumu ile uyumsuz olduğu hallerde ticari bir maksatla hareket edildiği yönünde bir değerlendirme yapılabilir.
Kullanmak
Uyuşturucu maddenin ne şekilde elde edildiği önemli olmadığı gibi ne için kullanıldığının, vücuda ne şekilde alındığının, vücuda bir etkisi olup olmadığının da bir önemi yoktur. (Taştan, 2023, s. 73,74)
Suç temadi eden bir suç olduğundan kullanma sayısının bir önemi yoktur, önemli olan hukuki bir kesinti olup olmadığıdır. Kullanma sayısıyla zincirleme suç oluşmaz. Burada ikrar yeterli değildir. Uyuşturucu maddenin bulunması ve uyuşturucu madde olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. (Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul, 2025, s. 166)
Yargıtay kabulüne göre, sırf kullanmak için uyuşturucu madde imal, ihraç, ithal, sevk, nakletme, depolama da uyuşturucu madde ticareti değil uyuşturucu madde kullanmak için bulundurmak olarak kabul edilmelidir. İmal etmenin kullanmak için bulundurmak olarak kabulü için; *kendi ihtiyacında kullanmak için imal etmiş olmalı * Kullanmakta olmalı yada kullanmaya karar vermiş olmalı * Kişisel ihtiyacı için yeterli miktarı aşmamalı * Uyuşturucu maddeyi bir başkasına devretmemiş olmalıdır. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5322)
Uyuşturucu Madde Kullanmanın Tespiti
Madde ve metabolitlerinin tespiti için idrar, kan, tükürük, saç, ter, tırnak gibi örnek türleri kullanılabilir. Kan örneklerinin yakın zamanda kullanılan maddelerin analizinde kullanıldığı, idrarın örneğin alınmasından birkaç gün önce uyuşturucu maddenin kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek amacıyla kullanılan biyolojik örneklerden biri olduğu, saç örnekleri ile çalışmanın en önemli avantajının ise kan ve idrar örnekleri ile tespit edilemeyen uzak geçmişe ait kronik madde kullanımları ile ilgili bilgi vermesi olduğu ifade edilmiştir. (Dilek KAYA AKYÜZLÜ, Zeliha KAYAALTI, 2015, s. 232-234)
(Dilek KAYA AKYÜZLÜ, Zeliha KAYAALTI, 2015) tarafından bazı maddelerin kandan uzaklaşma süreleri şu şekilde ifade edilmiştir;
Eroin 2 dk., Morfin 3 saat, Kodein 3 saat, LSD 3 saat, Amfetamin 12 saat, Kokain 1 saat, MDMA 6 saat, Kanabis 20 saat, Kanabis metaboliti 25-28 saat.
Aynı çalışmada idrar örneklerinde tespit yapılabilecek süreler de;
Amfetamin 2-3 gün, Metamfetamin 48 saat, MDMA 30-48 saat, Kokain 6-8 saat, Kannaboitler tek doz 3 gün, Kannaboitler kronikler 36 gün olarak ifade edilmiştir.
Başka bir çalışmada ise (GÜMÜŞ)tarafından maddeleri saptama aralıkları şu şekilde ifade edilmiştir;
Amfetamin ağız içi sıvısından en erken 5-10 dk., en geç 3 gün, idrarda en erken 2-5 saat, en geç 2-4 gün, saçta en erken 5-7 gün en geç 90 gün
Esrar ağız içi sıvısından en erken 1 saat, en geç 12 saat, idrarda en erken 2-5 saat, en geç 15-30 gün, saçta en erken 5-7 gün en geç 90 gün,
Kokain ağız içi sıvısından en erken 5-10 dk., en geç 1 gün, idrarda en erken 2-5 saat, en geç 2-4 gün, saçta en erken 5-7 gün en geç 90 gün,
Aynı çalışmada (GÜMÜŞ)tarafından idrarın değiştirilmesi, sulandırılması (ölçümden önce aşırı sıvı tüketimi gibi), yabancı madde ile bozulması (tuz, sabun, deterjan gibi), durumunda idrar örneğinden hatalı sonuç alınabileceği belirtilmiştir.
Başka bir çalışmada ise (KOZACI, 2024, s. 309)tarafından ise madde tespit süreleri şu şekilde ifade edilmiştir;
Tam kan; saat-gün,
İdrar; Gün-hafta,
Saç;Birkaç ay,
Tükürük; saat-gün.
Buradan şu sonuca varmak mümkündür, kişinin kan ya da tükürüğünde uyuşturucu maddeye rastlanmışsa kısa süre önce maddeyi kullandığı hatta etkisi altında dahi olabileceği, idrarında çıkması durumunda en fazla 1 hafta içerisinde, saçında çıkması durumunda ise birkaç ay içerisinde uyuşturucu maddeyi kullanmış olduğu söylenebilir.
MANEVİ UNSUR
Kullanılan maddenin uyuşturucu veya uyarıcı madde olduğunun bilinmesi ve kullanılmak istenmesi yeterlidir. Hangi amaçla kullanıldığının bir önemi bulunmamaktadır. (Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul, 2025, s. 167) (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5325)
Kişinin uyuşturucu maddeyi bulundurduğu durumlarda kastının tespiti karmaşık bir hal almakta ve hakkındaki soruşturma uyuşturucu madde ticaretinden başlayabilmekte ve sonrasında belki de failin uzun süre tutuklu kalmasından sonra suçun gerçekte uyuşturucu madde kullanmak için bulundurmak suçu olduğu ortaya çıkmaktadır. Uygulamada kullanım amacını belirlemede en önemli unsur kişisel kullanım sınırıdır. Sanığın kastının tam olarak belirlenemediği zaman “şüpheden sanık yararlanır ilkesi” gereği kullanma amacıyla bulundurduğu kabul edilmelidir.
Fail uyuşturucu maddelerin bir kısmını kullanmak bir kısmını satmak üzere bulunduruyorsa hem uyuşturucu madde kullanma hem de uyuşturucu madde ticareti suçu söz konusu olacaktır. (Taştan, 2023, s. 205) (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5322)
Yargıtaya göre uyuşturucu madde kullanmaya karar veren faillerin birlikte para toplayarak alması halinde birlikte kullanılması durumunda uyuşturucu madde ticaretinden söz edilemez. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5329)
“Diğer sanıklar K3 ve K4 ile birlikte uyuşturucu madde kullanmaya karar verdikten sonra aralarında toplamış olduğu para ile sanık K1 aracılığıyla satın aldığı uyuşturucu maddeyi bir otel odasında diğer sanıklar K3 ve K4 ile birlikte kullanmak üzere iken yakalandığı olayda, uyuşturucu madde temin etmek ya da ticaretini yapmaya yönelik kasıtla hareket ettiği saptanamayan sanığın, uyuşturucuyu maddeyi kullanmak amacıyla bulundurduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,” (Yargıtay 10. CD., E. 2006/3941 K. 2006/14975)
İkram edilerek kullanılması halinde, kast başkalarına vermek olmadığından TCK 191. Maddesindeki suç oluşur. (Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul, 2025, s. 164)
Bazı yazarlar, yakınının uyuşturucu krizini atlatması için kişisel kullanım miktarında yardım amaçlı uyuşturucu madde bulundurmasını TCK 25. Madde kapsamında zorunluluk hali kapsamında olabileceğini değerlendirmektedir. (Taştan, 2023, s. 66)
TEŞEBBÜS
Taraflar satın alma konusunda anlaşmış ancak uyuşturucu madde, satın alan kişinin zilyetliğine geçmeden yakalanmışsa, ya da taraflarca uyuşturucu madde bedelsiz bir şekilde almak için anlaşılır ancak alacak kişi uyuşturucu maddeyi elde edemeden yakalanırsa, teşebbüs söz konusu olur.
Burada mal teslim mahalline getirilip yakalanırsa teşebbüs, eğer ki mal teslim mahalline getirilmemiş ve yakalanmamışsa eylemin suç olmayacağı ifade edilmiştir. (Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ, 2010, s. 5332)
“…buluşma yerine uyuşturucu madde götürülüp götürülmediği belirlendikten sonra, götürülmüş ise sanık K9 ve K12’ın eylemlerinin kullanmak için uyuşturucu madde satın almak suçuna kalkışma aşamasında kalacağı, götürülmemiş ise atılı suçun oluşmayacağı gözetilmeden, suçun tamamlandığından bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması,”(Yargıtay 10. CD., E. 2006/3407 K. 2006/10633)
İŞTİRAK
Kullanmak için beraber uyuşturucu madde satın alan kişiler suçu iştirak halinde işlemiş olurlar.
Kullanımlık uyuşturucu maddeyi arkadaş ortamında birlikte içilmesi, bu ortamda kullanımlık uyuşturucu madde ikram edilmesi kullanım olarak kabul edilir. (Cengiz Otacı, Bekir Karagülle, 2025, s. 706)
Kullanmak için uyuşturucu madde satın alan kişiye evini tahsis eden kişi kullanmak suçuna iştirak etmiş sayılmaz ancak TCK 190. Maddesindeki suç söz konusu olur.
Kullanmak için uyuşturucu madde arayan kişiye nereden, kimden, nasıl temin edeceği konusunda bilgi vermek, satıcıya yönlendirmek, alıcı ile satıcı arasında aracılık etmek TCK 188/3 maddesindeki suça yardım kabul edilir.
Kendisine kullanmak için uyuşturucu madde temin etmesi için başkasını azmettiren kişi bakımından uyuşturucu madde kullanmak suçu söz konusu olurken azmettirilip uyuşturucu maddeyi temin eden kişi açısından uyuşturucu madde ticareti söz konusu olacaktır. (Bkz. Y. 10.CD. 2016/1930 Karar)
İÇTİMA
2313 sayılı kanunda yer alan kenevir ekme suçu ile içtima bakımından;
- Kenevir bitkisi topraktan ayrılmadığı sürece 2313 sayılı yasanın 23. Maddesi uygulanır. Keneviri kullanma maksadı ile ekmişse 2313 sayılı yasanın 23/5-2. Cümlesindeki suç, kullanma amacı dışında bir amacı varsa 23/5-1. Cümledeki suç oluşur. Uyuşturucu madde kullandığı tespit edilememişse yalnızca 2313 sayıl kanuna göre cezalandırılır.
- Hasat edilmişse; hem 2313 sayılı yasaya muhalefet hem de TCK 191. Maddesindeki suç oluşur. Ancak burada kişinin bulunan bu maddeleri ektiğinin kenevir kökleri bulunması, hasat artığı kalması gibi deliller ile tespit edilmiş olması gerekir.
- Kenevir ekme ya da uyuşturucu ticareti suçu KADEK konusu olamayacağı gibi ihlal de teşkil etmez. (Bkz. Y.10.CD. 2023/7817 K.)
SUÇUN YAPTIRIMI[1]
- Bu suçu ilk kez işlediği kabul edilen şüpheli hakkında Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi kararı (KADEK) verilir.
- Erteleme süresi boyunca en az 1 yıl denetimli serbestlik tedbirine ve gerekli görülmesi halinde tedavi tedbirine hükmedilir.
- KADEK kesinleşince, denetimli serbestlik tedbirlerinin yerine getirilmesi için dosya denetimli serbestlik müdürlüğüne gönderilir. Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından dosya kayda alındıktan sonra yükümlüye çağrı yapılır (tebligat), yükümlü denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurduğunda tedbir başlar.
- Denetimli serbestlik süresi içerisinde yükümlü yılda en az bir kez uyuşturucu madde kullanıp kullanmadığının tespiti için habersiz şekilde sağlık kuruluşuna sevki yapılır, yükümlü belirtilen sürede sağlık kuruluşuna gitmez ya da programa uymadığı, rehberlik çalışmalarına katılmazsa UYARILIR.
- Erteleme süresi içerisinde, kendisine yüklenen yükümlülüklere ya da tedaviye uymamakta ısrar ederse denetimi ihlal etmiş sayılır ve KADEK kararı kaldırılır.
- Denetimli serbestlik müdürlüğünün uyarısı üzerine yükümlünün yükümlülüğünü yerine getirmemesi ısrar sayılmaz. En az 2 Denetimli Serbestlik Müdürlüğü çağrısına uymaması gerekir, bu tebligatların hepsinin usulüne uygun olması gerekir.
- Sanığın usulüne uygun en az 2 kez denetimli serbestlik müdürlüğü çağrısına uymaması Israr kabul edilir.
“…Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün çağrı yazısının tebliğ edilmesi üzerine şüphelinin müdürlüğe başvurduğu, Bilgilendirme Formu imzalatılarak infaz işlemlerine başlanıldığı, uyarılmasından sonra yeniden hastaneye sevkedildiği, hastaneye başvurduğu, tedavi takvimi düzenlendiği, hastanenin 25.10.2016 tarihli raporunda doktor kontrollerine ve eğitim toplantılarına gelmemesi nedeniyle tedaviye uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine dosyanın kapatılmasına karar verilerek 22.11.2016 tarihinde Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, 6545 sayılı Kanun’la yükümlülüklerine uygun davranmamakta ısrar etmesinin dava şartı olarak düzenlendiği, şüphelinin uyarılması üzerine müdürlüğe geldiği, hastaneye sevkedildiği, hastaneye başvurmasından sonra yeniden yükümlülük ihlalinde bulunduğu, bu nedenle tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı aşamasında, yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta “ısrar” ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa ” yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı” uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı veya yeniden yükümlülük ihlalinde bulunduğu takdirde denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilebileceği anlaşıldığından, kovuşturma şartı olan ısrar şartının gerçekleşmemesi nedeniyle de mahkemece “durma” kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi Kanun’a aykırıdır.” (Yargıtay 10. CD., E. 2023/13409 K. 2024/23476)
- Yükümlünün uyuşturucu madde bulundurması, kullandığının tespit edilmesi halinde ya da sağlık kuruluşu tarafından uyuşturucu kullanmaya devam ettiğine dair rapor gönderilmesi halinde yükümlü uyarılmadan dosya kaydı kapatılır ve Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
- Erteleme süresi içerisinde tekrar uyuşturucu madde kullandığı tespit edilirse ikinci kullanım denetimin ihlali sayılır ve sadece birincisinden dava açılır.
- Erteleme süresince yükümlülükler ihlal edilmeze sonunda KYOK verilir.
- Uyuşturucu ticareti suçundan dava açılıp da yargılama sonucunda uyuşturucu madde kullanmak suçundan hüküm kurulursa HAGB kararı verilmesi gerekir.
- Yargıtay kararlarına göre, KADEK’ in kesinleşmesi tarihine kadar aynı sanık tarafından kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan işlenen tüm eylemler tek suç olarak kabul edilir ve tümü için bir kez KADEK verilir. (Cengiz Otacı, Bekir Karagülle, 2025, s. 712)
- KADEK’ in şüpheliye ve müdafiine tebliğ edilmesi gerekir. KADEK ya da tebligat eksik ya da hatalıysa KADEK kesinleşemez. Kesinleşme şerhi verilmişse bile kaldırılması gerekir.
- Hatalı KADEK var bu ihlal nedeniyle dava açılmışsa Mahkeme tarafından durma kararı verilerek savcılığa ihbarda bulunulması gerekir.
“28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’la değişik 5237 sayılı TCK’nın 191. maddesi uyarınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheliye, hakkında verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, şüpheli hakkında Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararda itiraz kanun yolu gösterilmiş ise de, kararın şüpheliye tebliğ edildiğine dair dosya arasında bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, şüpheliye tebliğ edilmeyen kararın usulüne uygun şekilde kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, kararın kesinleşmemesi nedeniyle denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı, müdürlükçe yapılan işlemlerin hukuki sonuç doğurmayacağı, 5237 sayılı TCK’nın 191/4-a maddesinde belirtilen ve kovuşturma şartı olan “ısrar” şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından; Mahkemesince, kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca “durma” kararı verilerek, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 5271 sayılı CMK’nın 173. maddesinin 7499 sayılı Kanun ile değişik haline göre “iki hafta” içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.” (Yargıtay 10. CD., E. 2023/17394 K. 2025/2001)
SONUÇ OLARAK;
Uyuşturucu madde kullanma suçu, Türk Ceza Kanunu’nda hem kişisel kullanımın hem de kamu sağlığının korunmasının merkezde olduğu özel bir düzenlemedir. Uygulamada uyuşturucu madde kullanma suçu, failin amacı, ele geçen maddenin miktarı ve kullanım alışkanlığı gibi birçok ölçütle değerlendirilir. Kişisel kullanım sınırının aşılması durumunda uyuşturucu madde kullanma suçu yerine ticaret suçunun gündeme gelmesi mümkündür. Bu nedenle uyuşturucu madde kullanma suçu yönünden yapılacak her değerlendirme somut olayın özelliklerine göre şekillenir. KADEK uygulaması da uyuşturucu madde kullanma suçu bakımından önemli bir sonuç doğurmakta, kişiye denetim ve tedavi imkânı tanımaktadır. Ancak bu sürecin doğru işlemesi için uyuşturucu madde kullanma suçu kapsamında verilen kararların usulüne uygun tebliği zorunludur. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da uyuşturucu madde kullanma suçu ile ticaret amacı arasındaki ayrımın titizlikle yapılması gerektiğini vurgular. Tüm bu yönleriyle uyuşturucu madde kullanma suçu, hem teknik hem de uygulama bakımından dikkatle incelenmesi gereken bir suç tipidir. Bu nedenle uyuşturucu madde kullanma suçu hakkında bilgi sahibi olmak, yanlış anlaşılmaların ve ağır sonuçların önüne geçilmesi açısından önemlidir. Sonuç itibarıyla, uyuşturucu madde kullanma suçu her ne kadar kişisel bir davranış gibi görünse de hukuken ciddi yaptırımlara bağlanmış bir fiildir.
KAYNAKÇA
Cengiz Otacı, Bekir Karagülle. (2025). Yargıtay Yorumuyla Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Suçları. Seçkin Yayıncılık.
Dilek KAYA AKYÜZLÜ, Zeliha KAYAALTI. (2015). Kan, Saç, İdrar ve Solunum Havası Örneklerinin Bağımlılık Yapan Maddelerin Analizinde Kullanımı. Marmara Pharmaceutical Journal, 19 .
Eshat Özkul, Sancaktar Devlet Özkul. (2025). Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçları. Seçkin Yayıncılık.
GÜMÜŞ, D. A. (tarih yok). Acil Serviste Uyuşturucu Madde Analizi Preanalitik Hata Kaynakları. www.turkbiyokimyadernegi.org.tr: /https://www.turkbiyokimyadernegi.org.tr/upload/48/Dosyalar/tmp/201959174847.pdf adresinden alınmıştır
KOZACI, L. D. (2024). Tükürükten Uyuşturucu Testleri. İ. H. Hancı içinde, 2. Kosova – Türkiye Adli Bilimler Kongresi 25 – 26 Nisan 2023 Foça – İzmir (s. 307-316). Seçkin Yayıncılık.
Osman YAŞAR, Hasan Tahsin GÖKCAN, Mustafa ARTUÇ. (2010). Yorumlu ve Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Cilt 4. Ankara: Adalet Yayınevi.
Taştan, M. (2023). Yargıtay Kararları Çerçevesinde Uyuşturucu Ve Uyarıcı Madde Suçları. Seçkin Yayıncılık.
[1] Bu bölümün çoğunluğunda “Cengiz OTACI-Bekir KARAGÜLLE, Yargıtay Yorumuyla Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Suçları,2025” Kitabından faydalanılmıştır.